Het poeriemvrouwtje

Deze keer het Poeriemvrouwtje over toebisjwat, de verjaardag van de bomen.

Veel lees-, zing,- en speelplezier!

http://toraworldholland.nl/poeriemvrouwtje/PV16TOE.htm

 

 

 

 

Klik op onderstaande link en vind de laatste editie van het jaar van Het Poerimvrouwtje. Deze keer over de maand Eloel.
Veel lees-, zing,- en speelplezier!

PDF-PV02-Elloel-01

 

Chanoeka
feest van licht

Inhoud

Ik zag een baarsje
Een lieve brief van het PoeriemVrouwtje
over haar tralalala geheim
en haar heerlijke recepten
Chanoeka — Wat het weten waard is
Ik zag twee roeken
Chanoeka lied (Sjieroe nr. 22)
Een Chanoeka reis door de tijd
Opnieuw een lieve brief van het PoeriemVrouwtje
speciaal voor de meisjes
Ik zag fazanten
Het aansteken van de Menora
met Haneerot Halaloe
met Ma’oz Tsoer
Heb jij misschien ergens een kruikje olie gezien?

Ik zag een baarsje
met een kaarsje
o, het was een wonder!
Berachot weer uitgesproken
menora weer aangestoken
ma’oz tsoer je’sjoe’atie
Jehoeda Hamacabie

EEN LIEVE BRIEF VAN HET POERIEMVROUWTJE
over haar tralalala geheim en haar heerlijke recepten

Dag lieve kinderen!
Daar ben ik weer. Daar ben ik nog. Leuk hè?! Ik wil jullie uitnodigen om Chanoeka, het prachtige Feest van Licht, met mij te komen vieren. Met mij èn… met mijn man! Want ik ga trouwen, trouwen, trouwen! Tralalalala!!!

Daar kijken jullie van op, hè? Dat hadden jullie niet verwacht, hè? Maar het is toch waar. Ik ga trouwen. En waarom ook niet? Waarom zou zo’n vrolijk vriendelijk vrouwtje als ik niet trouwen…?!

Willen jullie weten met wie? Ik zal het jullie verklappen. Maar niet verder vertellen hoor! Het is nog geheim. Ik ga trouwen met het ChanoekaMannetje. Leuk hè?!
We passen echt heel goed bij elkaar. Waarom? Omdat Poeriem en Chanoeka bij elkaar horen.
Waarom Chanoeka en Poeriem bij elkaar horen? Omdat het allebei feesten zijn die te maken hebben met het blijven bestaan van het joodse volk.
Luister maar:
Haman, eerste minister van koning Achasjwerosj van Perzië, wilde ons vermoorden. Maar het lukte hem niet. Want G.d redde ons en het joodse volk bleef bestaan. Daarom vieren wij Poeriem.
En wat Chanoeka betreft:
Antiochus Epifanes, koning van Syrië, wilde ons het Jodendom afnemen. Dat is ook een soort vermoorden. Ook hem lukte het niet. Omdat G.d ook nu weer hielp en het joodse volk bleef bestaan. En daarom vieren wij Chanoeka.

Snappen jullie nu waarom het ChanoekaMannetje en ik, het PoeriemVrouwtje, zo goed bij elkaar passen?! Als jullie het begrijpen mogen jullie op de receptie komen. Jullie krijgen dan Poeriemgebak, Hamansoren, en latkes en soefĝaniejot, Chanoeka-koekjes, te eten. Heerlijk!!!

Hier zijn alvast de recepten van de aardappelkoekjes en van de oliebollen die al meer dan 2000 jaar bij Chanoeka horen. De recepten zijn overgenomen uit de Chanoeka-folder van Jad Achat.

Latkes – aardappelkoekjes
Ingrediënten:
1 kilo gekookte aardappelen
3 eetlepels matzemeel
zout en peper naar smaak
3 eieren
1 kleine geraspte ui
kosjere margarine

Rasp de aardappels. Voeg de andere ingrediënten toe en meng alles goed door elkaar. Maak er ronde koekjes van. Bak ze in de hete margarine goudbruin. Heerlijk!!!

De beracha = lofzegging: ‘boree perie ha’adama’

Soefĝaniejot – oliebollen
Ingrediënten:
500 gram patentbloem
4 à 5 dl lauw water
1 dessertlepel zout
50 gram zachte kosjere margarine
kosjer frituurvet of olie
25 gram gist
25 gram suiker
geraspte citroenschil
jam

Los de gist op in een gedeelte van het lauwe water. Doe meel, suiker, zout, margarine en geraspte citroenschil in een grote kom. Meng al deze ingrediënten goed door elkaar. Maak er een kuiltje in, doe daar het opgeloste gist en beetje bij beetje het overgebleven lauwe water bij, totdat er een elastische bal ontstaat. Laat het deeg nu op een lauw warm plekje ongeveer 1 uur rijzen. Bestrooi de aanrecht of tafel met bloem en rol het deeg uit. Druk er nu met een glas rondjes uit. Leg midden op het rondje een lepeltje jam en smeer ook de randjes in. Doe er nu een rondje overheen. Druk de randjes goed aan. Er goed op letten dat de randjes blijven plakken. Frituur ze in hete olie en dien ze op bestrooid met poedersuiker.
Verukkuluk!!!!

De beracha = lofzegging: ‘boree mienee mezonot’.

Smullen maar. En tot ziens op de choepa, de bruiloft. En op de receptie. Dááág!!!

Jullie PoeriemVrouwtje

CHANOEKA – WAT HET WETEN WAARD IS
een korte samenvatting

* Chanoeka duurt acht dagen, op de joodse kalender vanaf 25 kisleev t/m 2 of 3 teeweet. Dat is meestal in december

* Chanoeka herinnert aan de overwinning van een kleine groep joden (de Maccabeeën), die ondanks de invloeden van buitenaf aan Tora en Traditie bleven vasthouden. Zij vochten tegen de Grieks-Syrische overheersing èn tegen een grote groep hervormingsgezinde joden die het jodendom aan de ‘moderne’ tijd wilden aanpassen
* Ter herdenking aan de overwinning die met G.d’s hulp tot stand kwam en aan de herinwijding van de Tempel die ontwijd was, wordt dit Inwijdingsfeest = Chanoeka gevierd.
Acht dagen lang, omdat bij de herinwijding van de Tempel de zevenarmige kandelaar acht dagen brandde terwijl er maar genoeg olie was voor één dag
* elke avond steken wij extra licht aan; iedere dag een kaarsje meer
* Meestal gebruiken wij daarvoor een menora, ook wel chanoekia genoemd, een kandelaar met acht + één armen
Zie ook de sidoer = het gebedenboek. Je vindt daar de berachot = lofzeggingen, Haneerot Halaloe en het prachtige lied Ma’oz Tsoer

* Andere extra’s van Chanoeka zijn:
– het zeggen van Al Hanissiem in het bensjen = dankgebed na een broodmaaltijd en in de Sjemonè Esree = het Staande Gebed
– het zeggen van Heel Halleel, dat zijn de psalmen 113 t/m 118 in het ochtendgebed
– het laainen van een speciaal stukje uit de Tora.

* Wat doen wij nog meer met Chanoeka?
– wij geven extra veel geld voor tsedaka = liefdadigheid
– kinderen krijgen cadeautjes en/of Chanoeka-geld
– wij spelen met een tolletje, de sewiewon/trendel/dreidel
– wij eten speciale Chanoeka-gerechten, zoals latkes = aardappelkoekjes en soefganiejot = een soort oliebollen.
* Vrijdagmiddag worden éérst de Chanoeka-lichten en daarna de Sjabbatkaarsen aangestoken.

Op Chanoeka mag gewoon worden gewerkt. Wel hebben de vrouwen de gewoonte geen huishoudelijk werk te verrichten zolang de menora-lichten (de voorgeschreven tijd) branden.

Ik zag twee roeken
aard’pels zoeken
o, het was een wonder!

Soefĝaniejot en latkes bakken
geld, cadeau’s om uit te pakken
Chanoeka – Amsterdam
nees ĝadol haja ook sjam*.

* daar gebeurde een groot wonder

Tip: vraag de Chanoeka-folder van Jad Achat aan. Daarin wordt nog meer informatie over dit sfeervolle feest gegeven. En voor degene die het Hebreeuws niet zo gemakkelijk leest, zijn de hebreeuwse teksten met Nederlandse letters fonetisch weergegeven. Jad Achat is het servicecentrum voor joods leven/beleven/overleven/overleveren en is te bereiken via telefoonnummer 020 – 301 84 94.

CHANOEKA-LIED
Nr. 22 op de CD Sjieroe, melodie: be’arwot hanèĝev

Heel erg lang geleden
nog in het joodse land
daar heerste Antiochus
met ijzerstrenge hand.
Het Jodendom beleven
dat was wat hij verbood
en wie niet wilde volgen
die werd terstond gedood!

Wij vluchtten naar de bergen,
naar hol, spelonk en grot;
wij lieten ons niet kennen
en bleven trouw aan G.d.
Wij bleven Sjabbat houden,
fatsoen en trouw, kasjroet,
liefdadigheid, tefilien,
Jomtov, zoals het moet.

Daarna begon de opstand
in ’t stadje Modie’ien
de Tempel werd heroverd,
geen vijand meer gezien.
Acht dagen, ’t was een wonder,
bleef branden de m’nora;
wij vieren daarom jaarlijks
acht dagen Chanoeka.

Ik ga nu hier besluiten
mijn Chanoeka gedicht;
wat ik jou toe wil wensen
is ook tot mij gericht:
dat jij en ik beleven
heel spoedig en heel gauw
Sjelom Jeroesjalajiem
we want Masjie’ach now!

Een Chanoeka reis door de tijd

Meer dan 3000 en 300 jaar geleden trok het joodse volk uit Egypte
Na die uittocht zwierf het joodse volk 40 jaar in de woestijn rond. G-d gaf de Tora en Mosje-Mozes was Zijn profeet
Onder leiding van Jeho’sjoe’a-Jozua, de opvolger van Mosje, trok het joodse volk het door G-d beloofde land binnen. Daar bouwde, na 440 jaar, koning Sjelomo – Salomo de Tempel op de Tempelberg in Jeroesjalajim. Dat is meer dan 2000 en 800 jaar geleden
410 jaar bestond de Tempel. Toen verwoestte koning Nebukadnetsar van Babylonië de Tempel. Judea, zoals het joodse land nu werd genoemd, werd een Babylonische provincie. Weer later kwam Judea onder de heerschappij van Perzië, Griekenland, Egypte en Syrië. Daarna, bijna 10 jaar na het Chanoeka wonder, werd Judea eindelijk vrij en onafhankelijk. (Heel lang heeft dat niet geduurd. Want toen kwamen de Romeinen.)

Voor een uitgebreide geschiedenis van Chanoeka: Ga naar www.chabad.nl

En luister naar het lied “’k moet dwalen” (nr. 8) op de cd Sjieroe

Opnieuw een lieve brief van het PoeriemVrouwtje

DE MEISJES VIEREN CHANOEKA EXTRA!

Dag lieve meisjes! Daar ben ik weer. Want ik was wat vergeten. Twee dingen. Allereerst: zijn jullie niet te koud gekleed met dit winterweer? Allemaal een sjaal om als je naar buiten gaat? Allemaal een sjalom als je naar binnen komt? Leuk woordspelinkje hè?

Weten jullie, lieve meisjes, ik kom jullie nog even iets nieuws over Chanoeka vertellen. Iets wat vooral voor jullie, meisjes, heel belangrijk is. Toen de Syriërs de heersers waren in het joodse land, speelden zij de baas over alles en iedereen. Erg hè?! Vooral over de vrouwen en de meisjes. Daarom zijn wij, de vrouwen en meisjes, extra blij met de redding van Chanoeka. Dat snap je wel. En daarom doen wij, vrouwen en meisjes, geen huishoudelijk werk zolang de lichtjes van de menora branden.

Ideetje: ik zou eigenlijk best héééél lange kaarsen in de menora van m’n man kunnen stoppen… ha, ah!

Chanoeka Samee’ach! Nog veel jaren!

Jullie PoeriemVrouwtje

Ik zag fazanten
olie fanten
o, het was een wonder!

Deden olie in de kruiken
om die later te gebruiken
voor sjammàsj – menora
acht keer ’s avonds Chanoeka.

HET AANSTEKEN VAN DE MENORA

(uit de Chanoekafolder van Jad Achat)

1. Je zet de kaarsen klaar van rechts naar links

2. Behalve op vrijdagavond wordt er elke avond met “nacht” aangestoken. Je mag eventueel al direct na zonsondergang aansteken (behalve op Sjabbat uiteraard).

3. Vóór het aansteken van de kaarsen zeg je:

· Baroeg atta Ado-naj Ello-heenoe mèleg ha’olam a’sjer kide’sjanoe bemits’wotav we’tsiwanoe
lahadliek neer sjel chanoeka.

· Baroeg atta Ado-naj Ello-heenoe mèleg ha’olam sjè’asa nisiem la’awoteenoe bajamiem haheem bazeman hazè.

Op de eerste avond Chanoeka zeg je ook nog de volgende beraga:

· Baroeg atta Ado-naj Ello-heenoe mèleg ha’olam sjèhègèjanoe wekiejemanoe wehiĝie’anoe lazeman hazè.

4. Nu steek je de kaarsen aan; van links naar rechts

5. Na het aansteken zeggen wij Haneerot Halaloe en zingen wij Ma’oz Tsoer.

Haneerot halaloe anagnoe madliekiem
al hanisiem we’al hate’sjoe’ot we’al hanif’la’ot
sjè’asieta la’awoteenoe al jedee kohanèga hake’do’sjiem.

Wegol sjemonat jemee chanoeka haneerot halaloe kodesj
we’een lanoe re’sjoet lehisj’tameesj bahem ella lir’otam bilwad
kedee lehodot le’sjimga al nisèga we’al je’sjoe’atèga we’al nif’le’otèga.

MA’OZ TSOER

Wij danken U voor de herinwijding van de Tempel meer dan 21 eeuwen geleden
Ma’oz tsoer je’sjoe’atie lega na’è le’sjabee’ag,
tikon beet tefilatie we’sjam toda nezabee’ag.
le’eet tagien matbee’ag mi’tsar hamenabee’ag,
az eĝmor be’sjier mizmor chanoekat hamizbee’ag.

Wij waren slaven van Par’o – Pharao van Egypte. U redde ons
Ra’ot sawe’a naf’sjie bejaĝon kogie gala,
gajaj meeraroe beko’sjie be’sjiboed malgoet eĝla.
oewejado haĝedoela ho’tsie et haseĝoela,
geel par’o wegol zar’o jaredoe ge’èwen me’tsoela.

De Tempel werd door Bawèl – Babylonië verwoest. Na sjiw’iem – zeventig jaar liet U de Tempel herbouwen
Dewier kod’sjo hèwie’anie weĝam sjam lo sjakattie,
oewa noĝees wehiĝ’lanie kie zariem awad’tie.
wejeen ra’al masagtie kim’at sjè’awartie,
keets bawèl zeroebawèl lekeets sjiw’iem no’sjatie.

Haman de Aĝaĝie wilde ons uitroeien. U redde ons
Kerot komat berosj bikeesj aĝaĝie ben hamedata,
weniejata lo lemokeesj weĝa’awato nisj’bata.
rosj jeminie niseeta we’ojeev sjemo magieta,
rov banav wekinjanav al ha’eets talieta.

De Jewaniem-Hellenisten onderdrukten ons. U hielp ons in de strijd en liet de Tempelmenora sjemona – acht dagen op wonderbaarlijke wijze branden
Jewaniem nikbe’tsoe alaj azaj bimee gasj’maniem,
oefare’tsoe gomot miĝdalaj wetime’oe kol ha’sjemaniem.
oeminotar kankaniem na’asa nees le’sjo’sjaniem,
benee wiena jemee sjemona kawe’oe sjier oerenaniem.

Ook nu nog leeft het joodse volk in zorg en angst. Wij vragen u door het sturen van de Masjie’ach ònze problemen en àlle wereldproblemen op te lossen
Gasof zero’a kod’sjèga wekareev keets haje’sjoe’a,
nekom nikmat awadèga mizeediem wehare’sja’a.
kie arega ha’sja’a we’een keets le’eet hara’a,
degee admon be’tseel tsalmon hakeem ro’è sjiw’a.

HEB JIJ MISSCHIEN ERGENS EEN KRUIKJE REINE OLIE GEZIEN?

De Chanoeka geschiedenis kennen jullie. Jullie weten welk wonder er met het ene overgebleven kruikje olie gebeurde. De menora in de Tempel bleef er acht dagen op branden. Maar een vraag: vieren wij dáárom Chanoeka? Was dit nou zó een groot wonder dat daarvoor een apart feest werd ingesteld? Er zit blijkbaar meer achter.

G.d. kan wonderen laten gebeuren. Dat weten we. Dat is voor Hem ‘geen kunst’. We lezen in Tenach, de Bijbel, en in andere joodse boeken dat G.d wonderen heeft verricht. Daarbij waren wonderen die veel en veel groter waren dan het wonder om een menora langer te laten branden dan normaal. Uit dat alles begrijpen wij dat het wonder van het kruikje olie ons, zoals gezegd, méér komt vertellen. Bij voorbeeld:

– Chanoeka leert ons dat zelfs wanneer de toekomst voor het joodse volk er erg donker uitziet, wij de hoop niet mogen opgeven!
– Chanoeka leert ons dat zelfs wanneer nog maar weinig joden als jóden zijn blijven leven, dat wil zeggen een leven met Tora en mitswot = geboden/verboden, wij niet de moed mogen verliezen!
– Chanoeka leert ons dat een joodse man of een joodse vrouw, een joodse jongen of een joods meisje, nóóit verloren is voor het joodse volk. Want in iedereen zit iets – nesjomme, een soort joods gevoel, noemen we dat – dat je met de Tempel kunt vergelijken. En in die Tempel van jezelf is zeker één kruikje reine olie te vinden. Het kruikje is misschien verborgen. Maar het is er!

Dus wat moet je doen?
Je moet dat kruikje reine olie gaan zoeken Bij jezelf. Steek het kleine vlammetje in je joodse hartje aan. En ook in de harten van anderen. De hele wereld zal er lichter en warmer van worden!

Doen! Doen! Doen!